Για την πλοήγηση


Συχνές Παθήσεις


Στην ενότητα αυτή θα βρείτε πληροφορίες για τις πιο συνηθισμένες ενδοκρινολογικές παθήσεις.

Θυρεοειδής αδένας

O θυρεοειδής αδένας βρίσκεται στον λαιμό, μπροστά από την τραχεία (αναπνευστικός σωλήνας) και κάτω από τον κρικοθυρεοειδή χόνδρο του λάρυγγα («μήλο του Αδάμ»). Η ανατομική του θέση εντοπίζεται εκεί που είναι ο κόμπος της γραβάτας σε έναν άνδρα. Έχει σχήμα πεταλούδας, βάρος περίπου 20 γραμμάρια και αποτελείται από 2 λοβούς (δεξιό και αριστερό), οι οποίοι συνδέονται μεταξύ τους με τον ισθμό.

Η ονομασία "θυρεοειδής" προέρχεται από την αρχαία ελληνική λέξη θυρεός (= ασπίς) εξαιτίας του σχήματός του, που μοιάζει με ασπίδα. Επιστεύετο λοιπόν ότι ο θυρεοειδής φυλάσσει σαν φρουρός (θυρεός) την είσοδο του λάρυγγα.

Κατά την ανάπτυξη του εμβρύου ο θυρεοειδής αρχικά δημιουργείται σε μια υψηλότερη θέση (περίπου στη βάση της γλώσσας) και ακολούθως μεταναστεύει προς τα κάτω για να λάβει την τελική του θέση στο πρόσθιο κάτω μέρος του λαιμού πριν από τη γέννηση. Σε ορισμένα παιδιά αυτή η ομαλή κάθοδος δεν γίνεται και έτσι σπάνια μπορεί ο θυρεοειδής να εμφανιστεί στη βάση της γλώσσας και να μοιάζει σαν αμυγδαλή (γλωσσικός θυρεοειδής) ή να παραμείνει μια κύστη ψηλότερα από την κανονική θέση του θυρεοειδούς, η λεγόμενη θυρεογλωσσική κύστη, που χρειάζεται χειρουργική αφαίρεση.

Η λειτουργία του θυρεοειδούς συνίσταται στο να προσλαμβάνει το ιώδιο από τις τροφές, να το ενώνει με ένα αμινοξύ, την τυροσίνη, και να παράγει τις θυρεοειδικές ορμόνες, τη θυροξίνη ή τετραϊωδοθυρονίνη (Τ4) που έχει τέσσερα άτομα ιωδίου και την τριιωδοθυρονίνη (Τ3) που έχει τρία άτομα ιωδίου. Το ιώδιο λοιπόν είναι βασικό συστατικό των θυρεοειδικών ορμονών. Παλαιότερα υπήρχε μεγάλη έλλειψη ιωδίου στις τροφές με αποτέλεσμα να είναι συχνές οι ιωδοπενικές βρογχοκήλες. Βρογχοκήλη σημαίνει διόγκωση του θυρεοειδούς αδένα, π.χ. σε μερικά μέρη της Ελλάδας (κυρίως ορεινές ηπειρωτικές περιοχές) και της κεντρικής Ευρώπης (π.χ. περιοχή των Άλπεων) οι κάτοικοί τους μπορεί να είχαν θυρεοειδείς με τεράστιες διαστάσεις και πολλούς ευμεγέθεις όζους. Σήμερα η ποσότητα ιωδίου που υπάρχει στις τροφές (ιωδιωμένο αλάτι, θαλασσινά, γαλακτοκομικά) είναι ικανοποιητική, με αποτέλεσμα να έχουν μειωθεί οι ιωδοπενικές βρογχοκήλες, αλλά να έχουν αυξηθεί άλλες παθήσεις του θυρεοειδούς πχ. οι αυτοάνοσες θυρεοειδίτιδες.

Ο θυρεοειδής αδένας είναι γεμάτος με θυρεοειδικές ορμόνες, κυρίως Τ4, που, όταν τις χρειάζεται ο οργανισμός, απελευθερώνονται στην κυκλοφορία του αίματος, ενώνονται μερικώς με θυρεοδεσμευτικές πρωτεΐνες και μεταφέρονται σχεδόν σε όλα τα όργανα του σώματος, όπου ρυθμίζουν τη λειτουργία σχεδόν κάθε κυττάρου και κάθε ιστού. Π.χ οι θυρεοειδικές ορμόνες ρυθμίζουν το μεταβολισμό, συμβάλλουν στο να διατηρείται το σώμα ζεστό αυξάνοντας την παραγωγή θερμότητας, ρυθμίζουν τη λειτουργία του εγκεφάλου, της καρδιάς, των μυών και άλλων οργάνων. Οι θυρεοειδικές ορμόνες ρυθμίζουν πώς το σώμα χρησιμοποιεί και αποθηκεύει την ενέργεια.

Η λειτουργία του θυρεοειδούς ελέγχεται από την υπόφυση (τον κεντρικό ενδοκρινή αδένα που βρίσκεται στη βάση του εγκεφάλου) μέσω της θυρεοειδοτρόπου ορμόνης (TSH).

Τι είναι ο υποθυρεοειδισμός;

Υποθυρεοειδισμός σημαίνει ότι ο θυρεοειδής αδένας παράγει λίγες ή καθόλου ορμόνες, δηλαδή ότι υπολειτουργεί. Στον υποθυρεοειδισμό, ο βασικός ρυθμός μεταβολισμού επιβραδύνεται. Ο υποθυρεοειδισμός είναι η πιο συχνή διαταραχή του θυρεοειδούς. Συμβαίνει πιο συχνά στις γυναίκες, στις μεγαλύτερες ηλικίες και σε άτομα που έχουν οικογενειακό ιστορικό με υποθυρεοειδισμό.

Ποια είναι τα συμπτώματα του υποθυρεοειδισμού;

− Κόπωση, χαμηλή ενέργεια
− Βραδύτητα στις αντιδράσεις
− Καταθλιπτική διάθεση
− Έλλειψη συγκέντρωσης, δυσκολία στη μνήμη
− Αίσθημα κρύου
− Κατακράτηση υγρών στα άκρα και το πρόσωπο
− Δυσκολία στην απώλεια βάρους ή μικρή αύξηση βάρους (2-4 κιλά)
− Ξηρό παχυσμένο δέρμα
− Ξηρά μαλλιά, τριχόπτωση
− Εύθραυστα νύχια
− Απώλεια των τριχών των φρυδιών
− Δυσκοιλιότητα, μετεωρισμός
− Διαταραχή στην περίοδο και υπογονιμότητα
− Βραχνάδα στη φωνή
− Πόνους στους μυς, στις αρθρώσεις, κράμπες
− Αυξημένη χοληστερίνη
− Σε σπάνιες περιπτώσεις σοβαρού υποθυρεοειδισμού μπορεί να εμφανιστούν υποθερμία, υπόταση, διαταραχή του επιπέδου συνειδήσεως.

Τα συμπτώματα του υποθυρεοειδισμού είναι μη ειδικά, δηλαδή εμφανίζονται και σε άλλες ασθένειες, και ποικίλλουν ανάλογα με τον βαθμό της ορμονικής ανεπάρκειας. Μερικοί ασθενείς δεν έχουν συμπτώματα, ενώ άλλοι έχουν σοβαρά ή, σπάνια, απειλητικά για τη ζωή συμπτώματα. Συνήθως, είναι πιο ήπια όταν ο υποθυρεοειδισμός αναπτύσσεται σταδιακά.

Ποιες είναι οι αιτίες του υποθυρεοειδισμού;

Η πιο συχνή αιτία υπολειτουργίας του θυρεοειδούς παγκοσμίως και, κυρίως στις αναπτυσσόμενες χώρες, είναι η ανεπάρκεια ιωδίου. Στον ανεπτυγμένο κόσμο, η πιο συχνή αιτία στους ενήλικες είναι η θυρεοειδίτιδα Hashimoto, στην οποία το ανοσοποιητικό σύστημα "επιτίθεται" στον θυρεοειδή προσπαθώντας να τον καταστρέψει και, σταδιακά προκαλεί την υπολειτουργία του. Υποθυρεοειδισμός μπορεί επίσης να προκληθεί από θεραπεία με ραδιενεργό ιώδιο ή σε περίπτωση χειρουργικής αφαίρεσης του θυρεοειδούς για κάποιον άλλο λόγο. Λιγότερο συχνές αιτίες είναι η υποξεία θυρεοειδίτιδα, η λεμφοκυτταρική και η θυρεοειδίτιδα της λοχείας, που συνήθως προκαλούν παροδικό υποθυρεοειδισμό καθώς και, φάρμακα που μειώνουν τη θυρεοειδική λειτουργία, όπως η αμιωδαρόνη, το λίθιο, η ιντερφερόνη. Αν ο θυρεοειδής του εμβρύου δεν αναπτυχθεί σωστά κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης, τότε ο υποθυρεοειδισμός μπορεί να υπάρχει από την γέννηση (κρετινισμός). Μια σπάνια αιτία υπολειτουργίας του θυρεοειδούς είναι δυσλειτουργία της υπόφυσης.

Πως γίνεται η διάγνωση του υποθυρεοειδισμού;

Η διάγνωση του υποθυρεοειδισμού γίνεται από την εμφάνιση του ατόμου, από το ότι τα αντανακλαστικά του είναι μειωμένα και από τις εξετάσεις αίματος. Αν η θυρεοειδοτρόπος ορμόνη (TSH) είναι αυξημένη πάνω από το φυσιολογικό και η θυροξίνη (T4) είναι χαμηλή, τότε έχετε υποθυρεοειδισμό. Στα αρχικά στάδια του υποθυρεοειδισμού μπορεί να έχουμε αυξημένη TSH αλλά φυσιολογικές τιμές στις ορμόνες του θυρεοειδούς, Τ3 και Τ4. Ο ιατρός σας μπορεί να σας ζητήσει και εξετάσεις για τα αντισώματα εναντίον του θυρεοειδούς για να καθορίσει την πιθανή αιτία του υποθυρεοειδισμού.
Ποια είναι η θεραπεία του υποθυρεοειδισμού;

Η θεραπεία του υποθυρεοειδισμού βασίζεται στο να πάρει ο ασθενής τις ορμόνες που δεν μπορεί να φτιάξει. Το φάρμακο που δίνεται είναι κάποια συνθετική θυροξίνη (Τ4), η οποία είναι ίδια με την ορμόνη που παράγει ο θυρεοειδής. Η θυροξίνη πρέπει να λαμβάνεται μία φορά την ημέρα με άδειο στομάχι (μία ώρα πριν από το φαγητό ή τρεις ώρες μετά). Στόχος της θεραπείας είναι η αποκατάσταση της TSH και T4 στα φυσιολογικά επίπεδα και η βελτίωση των συμπτωμάτων. Μια συχνή απορία που προβληματίζει τα ατόμα που μαθαίνουν ότι ο θυρεοειδής τους υπολειτουργεί είναι αν ο θυρεοειδής τους μπορεί να ξαναλειτουργήσει ή αν θα χρειάζεται να παίρνουν χάπι "για πάντα ". Αν η διάγνωση του υποθυρεοειδισμού είναι σωστή, η θεραπεία θα πρέπει να συνεχισθεί εφ’ όρου ζωής. Αν βρίσκεστε σε θεραπεία με θυροξίνη, θα πρέπει να παρακολουθείτε τα επίπεδα των ορμονών τουλάχιστον μια φορά το χρόνο. Μεγάλες δόσεις θυροξίνης μπορεί να προκαλέσουν απώλεια οστικής μάζας (οστεοπόρωση) και προβλήματα με την καρδιά, όπως αρρυθμίες και καρδιακή ανεπάρκεια, ιδίως σε μεγάλες ηλικίες. Συζητήστε με τον ιατρό σας πόσο συχνά πρέπει να παρακολουθείτε τα επίπεδα των ορμονών, αν βρίσκεστε σε θεραπεία για υποθυρεοειδισμό.

Τι είναι ο υπερθυρεοειδισμός;

Υπερθυρεοειδισμός είναι η κατάσταση κατά την οποία ο θυρεοειδής αδένας παράγει περισσότερες ορμόνες από όσες χρειάζεται το σώμα. Στον υπερθυρεοειδισμό, ο βασικός ρυθμός μεταβολισμού επιταχύνεται.

Ποιες είναι οι αιτίες του υπερθυρεοειδισμού;

Διάφορες παθήσεις του θυρεοειδούς μπορεί να προκαλέσουν την υπερλειτουργία του (υπερθυρεοειδισμός). Η πιο συχνή αιτία υπερθυρεοειδισμού είναι η νόσος του Graves. Στη νόσο του Graves, το ίδιο το σύστημα της ανοσίας του οργανισμού "επιτίθεται" στον θυρεοειδή και προκαλεί τη διόγκωση και την υπερλειτουργία του. Η νόσος του Graves, εκτός από την υπερλειτουργία του θυρεοειδούς, σχετίζεται και με μια χαρακτηριστική διόγκωση των οφθαλμών, τον εξόφθαλμο. Άλλες παθήσεις του θυρεοειδούς που μπορεί να προκαλέσουν υπερθυρεοειδισμό είναι: κάποιοι όζοι του θυρεοειδούς που μπορεί να υπερλειτουργούν ("θερμός" όζος, τοξικό αδένωμα, τοξική πολυοζώδης βρογχοκήλη), η υποξεία επώδυνη θυρεοειδίτιδα (επώδυνη φλεγμονή του θυρεοειδούς που συνήθως οφείλεται σε ιούς), η λεμφοκυτταρική θυρεοειδίτιδα και θυρεοειδίτιδα της λοχείας (αυτοάνοσες διαταραχές που προκαλούν παροδικό υπερθυρεοειδισμό).

Ποια είναι τα συμπτώματα του υπερθυρεοειδισμού;

• Ευερεθιστότητα, νευρικότητα, ανησυχία
• Άγχος, αϋπνίες
• Εύκολη κόπωση, μυϊκή αδυναμία
• Δυσανεξία στη ζέστη, αυξημένη εφίδρωση, ζεστές και υγρές παλάμες
• Ταχυκαρδία
• Τρόμος στα χέρια
• Απώλεια βάρους με αυξημένη συνήθως όρεξη
• Συχνές κενώσεις ή διάρροια
• Διαταραχή της περιόδου
• Υπογονιμότητα
• Ερεθισμένα μάτια ή/και εξόφθαλμος
• Βρογχοκήλη

Πως γίνεται η διάγνωση;

Η υποψία για την παρουσία υπερθυρεοειδισμού συνήθως μπαίνει από τα συμπτώματα, σε συνδυασμό με ευρήματα από την εξέταση από τον ιατρό σας. Η διάγνωση επιβεβαιώνεται με εξετάσεις αίματος για τις ορμόνες του θυρεοειδούς, όπου βρίσκουμε υψηλά επίπεδα των ορμονών Τ3 και Τ4 και χαμηλά επίπεδα της θυρεοειδοτρόπου ορμόνης TSH. Σημαντικό είναι να καθορίσουμε την αιτία του υπερθυρεοειδισμού για να αποφασίσουμε την κατάλληλη θεραπεία και παρακολούθηση.

Το σπινθηρογράφημα του θυρεοειδούς (εξέταση που μετράει το ποσοστό ραδιενεργού φαρμάκου που συγκεντρώνεται στον θυρεοειδή) είναι η εξέταση που είναι απαραίτητη στις περιπτώσεις αυτές καθώς μπορεί να μας βοηθήσει να καθορίσουμε την αιτία στις περισσότερες περιπτώσεις υπερθυρεοειδισμού. Ο υπέρηχος θυρεοειδούς, σε συνδυασμό με το σπινθηρογράφημα, μας βοηθάει να έχουμε μια πιο ολοκληρωμένη εικόνα της λειτουργίας και μορφολογίας του θυρεοειδούς. Η φυσική εξέταση σε συνδυασμό με τις εξετάσεις αίματος και το σπινθηρογράφημα θυρεοειδούς θα μας βοηθήσουν να διαγνώσουμε την αιτία του υπερθυρεοειδισμού.

Πως αντιμετωπίζεται ο υπερθυρεοειδισμός;

Η υπερλειτουργία του θυρεοειδούς χρειάζεται θεραπεία καθώς μπορεί να οδηγήσει σε σοβαρά προβλήματα υγείας. Η θεραπεία εξαρτάται από την αιτία του υπερθυρεοειδισμού, την ηλικία του ασθενούς, τη φυσική κατάσταση, τη σοβαρότητα της νόσου και το αν προκαλεί ή όχι έντονα συμπτώματα και επιπλοκές (όπως εξόφθαλμο). Κάθε είδος θεραπείας έχει πλεονεκτήματα, μειονεκτήματα και παρενέργειες και, σε αρκετές περιπτώσεις, η τελική επιλογή μπορεί να είναι δική σας.

Αποτελεσματικές θεραπείες είναι:
Αντιθυρεοειδικά φάρμακα: Τα φάρμακα αυτά μειώνουν την παραγωγή ορμονών από τον θυρεοειδή. Συνήθως η θεραπεία ξεκινάει με αυξημένες δόσεις φαρμάκων και, καθώς τα επίπεδα των ορμονών πέφτουν, η δόση σταδιακά μειώνεται. Η διάρκεια της θεραπείας χρειάζεται να είναι μακροχρόνια, τουλάχιστον 1-2 χρόνια για να αποφύγουμε την υποτροπή του υπερθυρεοειδισμού, κάτι που όμως μπορεί τελικά να συμβεί όταν σταματήσουν τα φάρμακα. Η μεθιμαζόλη είναι το φάρμακο που προτιμάται στις περισσότερες περιπτώσεις, ενώ κατά τη διάρκεια του πρώτου τριμήνου της εγκυμοσύνης η προπυλθειουρακίλη είναι προτιμότερη.

Ραδιενεργό ιώδιο: Ο θυρεοειδής αδένας χρειάζεται ιώδιο για την λειτουργία του. Η χορήγηση μικρής ποσότητας ραδιενεργού ιωδίου θεραπευτικά μπορεί να θεραπεύσει τον υπερθυρεοειδισμό, καταστρέφοντας τα κύτταρα του θυρεοειδούς που υπερλειτουργούν. Πολλές φορές όμως η θεραπεία αυτή θα οδηγήσει σε μόνιμη υπολειτουργία του αδένα, οπότε θα είναι απαραίτητη η χρόνια λήψη θυροξίνης (υποθυρεοειδισμός).

Χειρουργική αφαίρεση: Η χειρουργική αφαίρεση του θυρεοειδούς (θυρεοειδεκτομή), είναι μια μόνιμη λύση, αλλά συνήθως δεν είναι η θεραπεία πρώτης επιλογής λόγω των πιθανών επιπλοκών από την επέμβαση (μόνιμος υποθυρεοειδισμός, κίνδυνος τραυματισμού των παραθυρεοειδών αδένων που ρυθμίζουν το ασβέστιο και των νεύρων που ελέγχουν τη φωνή). Το χειρουργείο μπορεί να είναι η μόνη λύση αν οι άλλες θεραπείες δεν είναι αποτελεσματικές ή αν υπάρχουν αντενδείξεις για αυτές, ενώ συνιστάται ως πρώτη επιλογή όταν υπάρχει μεγάλη βρογχοκήλη (διόγκωση του θυρεοειδούς) που προκαλεί πιεστικά φαινόμενα ή όταν υπάρχουν όζοι στον θυρεοειδή με αυξημένο κίνδυνο κακοήθειας.

Άλλα φάρμακα: Σε περιπτώσεις υπερθυρεοειδισμού από υποξεία επώδυνη θυρεοειδίτιδα η αποτελεσματική θεραπεία είναι η χορήγηση αντιφλεγμονωδών φαρμάκων ή/και στεροειδών για κάποιες εβδομάδες, με συχνή παρακολούθηση της λειτουργίας του θυρεοειδούς και των συμπτωμάτων. Επίσης, συχνά μπορεί να χρειαστεί η χορήγηση φαρμάκων που να ελέγχουν κάποια από τα πιο ανησυχητικά συμπτώματα του υπερθυρεοειδισμού όπως η ταχυκαρδία, ο τρόμος των χεριών και η ευερεθιστότητα (β αναστολείς όπως η ατενολόλη), χωρίς να έχουν κάποια επίδραση στην θεραπεία του υπερθυρεοειδισμού.

Όζοι θυρεοειδούς

Τί είναι οι όζοι του θυρεοειδούς;

Οι όζοι είναι διογκώσεις του αδένα είτε συμπαγείς ή κυστικές (γεμάτες με υγρό) ή μεικτές. Οι όζοι είναι πολύ συχνοί και η επίπτωσή τους αυξάνει με την ηλικία. Μετά τα 60, μέχρι και 50% των ενηλίκων μπορεί να έχει όζους. Συχνά υπάρχει οικογενειακό ιστορικό. Μικροί όζοι του θυρεοειδούς μπορεί να αναπτυχθούν και σε περιβάλλον θυρεοειδίτιδας. Η έλλειψη ιωδίου συμβάλλει επίσης στην δημιουργία τους. Οι περισσότεροι όζοι είναι καλοήθεις. Ένα μικρό ποσοστό (7%-15%) μπορεί να κρύβει καρκίνο ανάλογα με την ηλικία, το φύλο, το ιστορικό έκθεσης σε ιονίζουσα ακτινοβολία, το οικογενειακό ιστορικό και άλλους παράγοντες κινδύνου. Μόλις το 1%-5% των όζων είναι ψηλαφητοί.

Τί συμπτώματα μπορεί να προκαλέσει ένας όζος;

Οι όζοι του θυρεοειδούς συνήθως δεν προκαλούν κανένα σύμπτωμα και είναι ένα τυχαίο εύρημα – μπορεί να τον πιάσει ο ίδιος ο ασθενής στον λαιμό του ή να δει μια διόγκωση στον καθρέπτη ή να τον ψηλαφίσει ο ιατρός όταν εξετάζει το λαιμό. Αν ο όζος είναι πολύ μεγάλος μπορεί να προκαλέσει πόνο τοπικά και αίσθημα πίεσης στο λαιμό. Μεγάλοι κυστικοί όζοι μπορεί να αιμορραγήσουν και αυτό προκαλεί ξαφνικό πόνο. Μερικά σημεία και συμπτώματα που είναι ύποπτα για κακοήθεια είναι: πόνος στον λαιμό, σταθερή καθήλωση του όζου σε γειτονικούς ιστούς, αλλαγή στη φωνή, βήχας, δύσπνοια, δυσκολία στην κατάποση, γρήγορη αύξηση στο μέγεθος του όζου, διογκωμένοι λεμφαδένες στο λαιμό.

Πώς μπορώ να μάθω αν έχω κάποιο όζο;

Αν φοβάστε ότι μπορεί να έχετε όζους στο θυρεοειδή σας, το πρώτο πράγμα που πρέπει να κάνετε είναι να μιλήσετε με τον ιατρό σας ή να δείτε έναν ενδοκρινολόγο. Ο ιατρός σας θα ψηλαφήσει τον θυρεοειδή σας και μπορεί να σας ζητήσει να κάνετε: 1. Eξετάσεις αίματος για τον έλεγχο της λειτουργίας του αδένα και 2. Yπέρηχο θυρεοειδούς αν υπάρχει κάποιο εύρημα από την εξέταση.

Γιατί κάνουμε υπέρηχο θυρεοειδούς;

Το υπερηχογράφημα του θυρεοειδούς είναι η καλύτερη εξέταση για να επιβεβαιώσει αν υπάρχουν όζοι στον θυρεοειδή αλλά και να μας δείξει το μέγεθος και τη σύσταση τους. Συχνά οι όζοι είναι αρκετά μικροί ή βρίσκονται στην οπίσθια επιφάνεια του αδένα και δεν μπορούν να ψηλαφηθούν αλλά βρίσκονται με το υπερηχογράφημα. Το υπερηχογράφημα δεν μπορεί να μας δείξει αν ένας όζος είναι καλοήθης με σιγουριά. Το υπερηχογράφημα ΔΕΝ μας δείχνει αν ο αδένας λειτουργεί σωστά ή όχι, αλλά μας δείχνει αν είναι διογκωμένος ή αν έχει κάποια διαταραχή στην μορφολογία του.

Τί σημαίνει «θερμός» και τί «ψυχρός» όζος;

Αν από τις εξετάσεις αίματος δούμε ότι ο αδένας υπερλειτουργεί, τότε πρέπει να κάνουμε και σπινθηρογράφημα θυρεοειδούς. Αυτή η εξέταση γίνεται με μικρή ποσότητα ραδιοϊσοτόπου (ραδιενεργό τεχνήτιο ή ιώδιο) το οποίο συγκεντρώνεται στον θυρεοειδή και μας δείχνει περιοχές που μπορεί να λειτουργούν περισσότερο ή λιγότερο από το φυσιολογικό. Αν ένας όζος λειτουργεί περισσότερο από τον γύρω αδένα, προσλαμβάνει περισσότερο ισότοπο και λέγεται «θερμός» όζος. Αυτοί είναι σχεδόν πάντα καλοήθεις. Αν ο όζος δεν προσλαμβάνει ισότοπο, λέγεται «ψυχρός» όζος και σε ένα ποσοστό 5-8% μπορεί να είναι κακοήθης.

Πότε πρέπει να κάνω παρακέντηση (βιοψία) ενός όζου;

• Σε συμπαγείς όζους που είναι μεγαλύτεροι από 1 εκατοστό και σε κυστικούς όζους που είναι μεγαλύτεροι από 2 εκατοστά.
• Σε μικρότερους του ενός εκατοστού όζους αν υπάρχει αυξημένος κίνδυνος για καρκίνο όπως αν υπάρχει οικογενειακό ιστορικό καρκίνου του θυρεοειδούς, ιστορικό έκθεσης σε ακτινοβολία ή ύποπτα ευρήματα στο υπερηχογράφημα.
• Όταν ένας όζος που έχουμε ήδη παρακεντήσει συνεχίσει να μεγαλώνει.
• Με την παρακέντηση μπορούμε να αφαιρέσουμε υγρό και από τις κύστεις θυρεοειδούς και έτσι να μικρύνουν σε μέγεθος.
Πώς γίνεται η παρακέντηση των όζων; Είναι επώδυνη;
Η βιοψία γίνεται με λεπτή βελόνα (FNA, Fine Needle Aspiration biopsy) με την καθοδήγηση υπερήχων. Δεν χρειάζεται αναισθησία, προκαλεί ελάχιστο πόνο και μπορεί να γίνει στο ιατρείο από έμπειρο ακτινολόγο ή ενδοκρινολόγο. Ο ιατρός εντοπίζει τον όζο που χρειάζεται παρακέντηση με το υπερηχογράφημα και έτσι εύκολα μπορεί να κάνει παρακέντηση του όζου με την βελόνα- να πάρει δηλαδή αρκετά κύτταρα τα οποία μετά εξετάζονται κάτω από το μικροσκόπιο για να δούμε αν υπάρχουν στοιχεία κακοήθειας (καρκίνου).

Υπάρχει θεραπεία για τους όζους του θυρεοειδούς;

Αν ένας όζος είναι «θερμός» και προκαλεί υπερθυρεοειδισμό, τότε η θεραπεία βασίζεται στην αντιμετώπιση του υπερθυρεοειδισμού είτε με αντιθυρεοειδικά φάρμακα ή με ραδιενεργό ιώδιο ή τέλος με αφαίρεση του όζου χειρουργικά. Αν ο όζος είναι «ψυχρός» και η βιοψία είναι φυσιολογική ή αν οι όζοι είναι πολύ μικροί σε μέγεθος, τότε δεν χρειάζεται κάποια φαρμακευτική αγωγή, αλλά παρακολούθηση με υπερηχογράφημα κάθε χρόνο για πιθανή αύξηση μεγέθους.

Πρέπει να πάρω θυροξίνη για τον όζο;

Η χορήγηση υψηλών δόσεων θυροξίνης που μειώνουν τη θυρεοειδοτρόπο ορμόνη (TSH) κάτω από το φυσιολογικό ή όπως συχνά αναφέρεται "θεραπεία καταστολής με θυροξίνη", μπορεί να μειώσει το μέγεθος των όζων σε ένα μικρό ποσοστό 12-16% των ασθενών, για όσο διάστημα λαμβάνεται η θυροξίνη. Ωστόσο, οι υψηλές δόσεις θυροξίνης μπορούν να προκαλέσουν απώλεια οστικής μάζας (οστεοπόρωση) και προβλήματα με την καρδιά (αρρυθμίες, στηθάγχη, καρδιακή ανεπάρκεια), ιδίως σε μεγάλες ηλικίες και, γενικά, ΔΕΝ συνιστώνται.

Πότε πρέπει να αφαιρεθεί ένας όζος;

• Όταν υπάρχουν στοιχεία κακοήθειας (καρκίνου) στη βιοψία ή όταν η βιοψία έχει αμφίβολο αποτέλεσμα.
• Όταν ένας όζος είναι αρκετά μεγάλος (>3 εκ.) και όταν προκαλεί συμπτώματα.
• Όταν ένας όζος μεγαλώνει πολύ γρήγορα ακόμα και αν η βιοψία είναι καλοήθης.
• Όταν ένας κυστικός όζος μαζεύει συνέχεια υγρό και χρειάζεται επανειλημμένα παρακέντηση.
• Όταν υπάρχουν πολλαπλοί μεγάλοι όζοι.

Τί πρέπει να κάνω αν έχω έναν ή περισσότερους όζους;

Κάθε περίπτωση είναι μοναδική. Και κάθε φορά μπορεί να χρειαστεί διαφορετική αντιμετώπιση. Αν γνωρίζετε ήδη ότι έχετε έναν ή περισσότερους όζους ή αν έχετε οικογενειακό ιστορικό με όζους θυρεοειδούς, θα πρέπει μα συμβουλευτείτε έναν ενδοκρινολόγο, ο οποίος θα σας καθοδηγήσει σχετικά με τις εξετάσεις που πρέπει να κάνετε και για την παρακολούθηση που χρειάζεται.

Θυρεοειδίτιδες

Τι είναι οι θυρεοειδίτιδες;

Ο όρος «θυρεοειδίτιδα» αναφέρεται σε φλεγμονώδεις παθήσεις του θυρεοειδούς που προκαλούνται από διάφορα αίτια και μπορεί να έχουν διαφορετικές κλινικές εκδηλώσεις. Οι πιο συχνές θυρεοειδίτιδες είναι η θυρεοειδίτιδα Hashimoto που είναι συχνή αιτία υποθυρεοειδισμού, η θυρεοειδίτιδα της λοχείας (μετά τον τοκετό) ένα συχνό πρόβλημα μετά την εγκυμοσύνη, η ανώδυνη ή σιωπηλή θυρεοειδίτιδα που χαρακτηρίζεται συνήθως από παροδικό υπερθυρεοειδισμό που ακολουθείται μερικές φορές από υποθυρεοειδισμό και στη συνέχεια αποκατάσταση της θυρεοειδικής λειτουργίας, η υποξεία θυρεοειδίτιδα που παρουσιάζεται ξαφνικά και με πόνο στον θυρεοειδή (συνήθως ιογενούς αιτιολογίας), ενώ θυρεοειδίτιδα μπορεί να προκληθεί και από φάρμακα όπως η ιντερφερόνη, η αμιωδαρώνη, το λίθιο, κ.α.


Τί είναι η θυρεοειδίτιδα Hashimoto;

Η θυρεοειδίτιδα Hashimoto είναι μια αυτοάνοση πάθηση. Αυτό σημαίνει ότι, το ανοσοποιητικό μας σύστημα που φυσιολογικά μας προστατεύει από παθήσεις, στην περίπτωση αυτή αρχίζει να παράγει αντισώματα που επιτίθενται στον θυρεοειδή αδένα. Ο «τραυματισμένος» θυρεοειδής δυσκολεύεται στην προσπάθεια του να παράγει τις ορμόνες του και αυτό μπορεί να οδηγήσει σε υποθυρεοειδισμό. Υποθυρεοειδισμός συμβαίνει όταν ο θυρεοειδής αδένας δεν μπορεί να παράγει αρκετές ορμόνες ώστε να καλύψει τις ανάγκες του σώματος. Η θυρεοειδίτιδα είναι η πιο συχνή αιτία υποθυροειδισμού στις ανεπτυγμένες χώρες. Μπορεί να συμβεί στον καθένα, αλλά είναι πιο συχνή στις γυναίκες και σε άτομα με οικογενειακό ιστορικό θυρεοειδίτιδας, αλλά και σε μεγαλύτερες ηλικίες. Η θυρεοειδίτιδα Hashimoto μπορεί να οδηγήσει σε υποθυρεοειδισμό σιγά- σιγά, πολλές φορές μετά από χρόνια. Τα συμπτώματα μπορεί να διαφέρουν από άτομο σε άτομο.

Πως γίνεται η διάγνωση της θυρεοειδίτιδας Hashimoto;

Αν έχετε οικογενειακό ιστορικό πάθησης του θυρεοειδούς, βρογχοκήλη (διόγκωση του θυρεοειδούς) ή συμπτώματα υποθυρεοειδισμού (όπως κόπωση, αύξηση βάρους, δυσκοιλιότητα, δυσανεξία στο κρύο, κατάθλιψη, τριχόπτωση, ξηροδερμία, διαταραχές περιόδου), θα πρέπει να δείτε ενδοκρινολόγο. Στο ιατρείο θα πρέπει αρχικά να γίνει κλινική εξέταση και μετά να γίνουν εξετάσεις αίματος που θα επιβεβαιώσουν τη διάγνωση. Εκτός από τις ορμόνες του θυρεοειδούς, θα πρέπει να γίνει έλεγχος για αντισώματα εναντίον του θυρεοειδούς. Αν έχετε θυρεοειδίτιδα Hashimoto τα αντισώματα θα είναι αυξημένα.

Η θυρεοειδίτιδα Hashimoto χρειάζεται θεραπεία;

Αν έχετε θυρεοειδίτιδα αλλά η λειτουργία του θυρεοειδούς σας είναι φυσιολογική, δεν χρειάζεται θεραπεία υποκατάστασης με θυροξίνη (ορμόνη θυρεοειδούς). Στην περίπτωση αυτή χρειάζεται παρακολούθηση της λειτουργίας του θυρεοειδούς σε τακτά διαστήματα, τουλάχιστον μια φορά το χρόνο, καθώς υποθυρεοειδισμός μπορεί να αναπτυχθεί με την πάροδο του χρόνου. Ο ιατρός σας μπορεί να σας συστήσει κάποια συμπληρώματα διατροφής, όπως το σελήνιο, που μπορούν να βοηθήσουν τη λειτουργία του θυρεοειδούς σας. Αν έχετε υποθυρεοειδισμό λόγω της θυρεοειδίτιδας Hashimoto, θα πρέπει να πάρετε θεραπεία υποκατάστασης με θυροξίνη γιατί, χωρίς θεραπεία, ο υποθυρεοειδισμός μπορεί να προκαλέσει σοβαρά προβλήματα στην υγεία όπως:

• Διαταραχές στη λειτουργία της καρδιάς και καρδιακή ανεπάρκεια
• Διαταραχές στη διάθεση, κατάθλιψη, διαταραχή στη σεξουαλική λειτουργία, διαταραχή στη μνήμη
• Γενετικές ανωμαλίες και διαταραχή στη νοητική ανάπτυξη του εμβρύου αν ο υποθυρεοειδισμός δεν θεραπευθεί κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης

Η συνθετική θυροξίνη είναι ίδια με αυτή που παράγει ο θυρεοειδής. Παίρνοντας ένα χάπι κάθε πρωί μπορούμε να αποκαταστήσουμε τα φυσιολογικά επίπεδα ορμονών στο αίμα. Η θεραπεία αυτή συνήθως χρειάζεται για το υπόλοιπο της ζωής αλλά μπορεί η δοσολογία να αλλάξει κατά διαστήματα, ιδιαίτερα σε περίοδο εγκυμοσύνης. Δεν θα πρέπει να σταματήσετε το χάπι ή να αλλάξετε τη δόση ή τον τύπο του χαπιού αν δεν σας το συστήσει ο ιατρός σας.

Τι είναι η θυρεοειδίτιδα μετά τον τοκετό;

H θυρεοειδίτιδα μετά τον τοκετό (post partum thyroiditis) είναι μια φλεγμονή του θυρεοειδούς αδένα που προκαλείται από τις έντονες ορμονικές αλλαγές της εγκυμοσύνης και της λοχείας. Συνήθως εμφανίζεται μέσα σε ένα χρόνο από τον τοκετό.
Το 5-10 % των γυναικών μετά από τη γέννηση του μωρού τους θα εμφανίσουν θυρεοειδίτιδα της λοχείας, ακόμα κι αν δεν είχαν ποτέ πρόβλημα με τον θυρεοειδή τους.

Υπάρχουν συνήθως δύο φάσεις - ο υπερθυρεοειδισμός (υπερβολική ποσότητα θυρεοειδικής ορμόνης) και ο υποθυρεοειδισμός (πολύ λίγη ποσότητα ορμόνης). Στην πρώτη φάση, τον υπερθυρεοειδισμό, ο φλεγμαίνων θυρεοειδής αδένας εκκρίνει τις αποθηκευμένες θυρεοειδικές ορμόνες ( Τ3 και Τ4) στο αίμα. Αυτή η φάση ξεκινά συνήθως 1-6 μήνες μετά τον τοκετό (πιο συχνά στους 3 μήνες) και διαρκεί περίπου 1 με 2 μήνες. Υπερβολική ποσότητα θυρεοειδικής ορμόνης στην κυκλοφορία προκαλεί επιτάχυνση του μεταβολισμού. Τα συμπτώματα μπορεί να είναι: απότομη απώλεια βάρους, ταχυκαρδία, εύκολη κόπωση, ευερεθιστότητα, εφίδρωση, ευαισθησία στην ζέστη.

Η φλεγμονή μπορεί να βλάψει τον θυρεοειδή, μειώνοντας την ικανότητα του να παράγει νέα θυρεοειδική ορμόνη. Αυτό μπορεί να οδηγήσει στη δεύτερη φάση: τον υποθυρεοειδισμό. Αυτή η φάση συνήθως ξεκινά 3-8 μήνες μετά τον τοκετό (πιο συχνά στους 6 μήνες), μπορεί να κρατήσει έως και 6 μήνες ή να οδηγήσει σε μόνιμο υποθυρεοειδισμό. Η πολύ λίγη ποσότητα ορμόνης στο αίμα μπορεί να επιβραδύνει τον μεταβολισμό. Πολλές γυναίκες με υποθυρεοειδισμό έχουν βρογχοκήλη (αύξηση στο μέγεθος του αδένα). Άλλα συμπτώματα του υποθυρεοειδισμού μπορεί να είναι: ανεξήγητη αύξηση βάρους ή αδυναμία απώλειας βάρους, κόπωση ή κακουχία, κατάθλιψη, ξηρό δέρμα και εύθραυστα νύχια, απώλεια μαλλιών, ευαισθησία στο κρύο.

Ποιές είναι οι πιθανότητες να εμφανιστεί θυρεοειδίτιδα μετά τον τοκετό;

Υπάρχει μεγαλύτερη πιθανότητα να εμφανιστεί θυρεοειδίτιδα μετά τον τοκετό εάν υπάρχει μια διαταραχή του ανοσοποιητικού συστήματος όπως ο σακχαρώδης διαβήτης τύπου 1, οικογενειακό ιστορικό νόσων του θυρεοειδούς (όπως η νόσος του Graves ή η θυρεοειδίτιδα Hashimoto) ή ατομικό ιστορικό θυρεοειδίτιδας μετά τον τοκετό. Μερικές γυναίκες που αναπτύσσουν θυρεοειδίτιδα μετά τον τοκετό, επανέρχονται στο φυσιολογικό μέσα σε λίγους μήνες χωρίς να περάσουν στη δεύτερη φάση (υποθυρεοειδισμό). Όμως οι περισσότερες γυναίκες περνάνε στη δεύτερη φάση. Από αυτές τις γυναίκες, περίπου 10-20% αναπτύσσουν μόνιμο υποθυρεοειδισμό. Αν αναπτυχθεί μόνιμος υποθυρεοειδισμός, τότε απαιτείται θεραπεία εφ’όρου ζωής με θυρεοειδική ορμόνη. Αν δεν ακολουθηθεί θεραπευτική αγωγή, ο υποθυρεοειδισμός μπορεί να προκαλέσει σοβαρά προβλήματα στη νέα γυναίκα.

Τι είναι η υποξεία θυρεοειδίτιδα (De Quervain);

Η υποξεία θυρεοειδίτιδα De Quervain χαρακτηρίζεται από την ξαφνική έναρξη πόνου στο θυρεοειδή με συμπτώματα υπερθυρεοειδισμού, που μπορεί να ποικίλλουν σε βαρύτητα. Η αιτία είναι συνήθως κάποια ιογενής λοίμωξη του ανώτερου αναπνευστικού. Ο θυρεοειδής διογκώνεται απότομα και είναι επώδυνος στη ψηλάφηση και, λόγω της καταστροφής του από την φλεγμονή, απελευθερώνει αποθηκευμένες ορμόνες στην κυκλοφορία, σε μεγάλες ποσότητες, προκαλώντας υπερθυρεοειδισμό. Παρόλο που η εικόνα μοιάζει με λοίμωξη του θυρεοειδούς, δεν προκαλείται από κάποιο μικρόβιο και η αντιβίωση είναι περιττή.

Ποιά είναι τα συμπτώματα της θυρεοειδίτιδας De Quervain;

Συχνά το άτομο που πάσχει νιώθει έντονη κακουχία και μπορεί να έχει και πυρετό. Ο πόνος στον θυρεοειδή συνήθως αρχίζει μετά από μερικές ημέρες που έχουν προηγηθεί συμπτώματα ίωσης όπως ρινική καταρροή, πόνος στον λαιμό κλπ. Επίσης μπορεί να έχει έντονα συμπτώματα υπερθυρεοειδισμού όπως ταχυκαρδία, τρέμουλο, εφιδρώσεις, δυσανεξία στη ζέστη, έντονο εκνευρισμό, απώλεια βάρους.

Πως γίνεται η διάγνωση;

Βασικό στοιχείο στη διάγνωση είναι η κλινική εικόνα και ο τρόπος που ξεκίνησε το πρόβλημα. Οι εξετάσεις αίματος δείχνουν τον υπερθυρεοειδισμό (αυξημένες θυρεοειδικές ορμόνες, χαμηλή θυρεοειδοτρόπος ορμόνη TSH), αλλά τα αντιθυρεοειδικά αντισώματα είναι αρνητικά, ενώ είναι αυξημένοι δείκτες φλεγμονής όπως η ταχύτητα καθίζησης και η CRP. H οριστική διάγνωση μπαίνει με το σπινθηρογράφημα του θυρεοειδούς , που δείχνει πολύ χαμηλή λειτουργικότητα του αδένα (λόγω της καταστροφής του ο θυρεοειδής δεν μπορεί να προσλάβει το ραδιενεργό ιώδιο ή τεχνήτιο).

Ποιά είναι η αντιμετώπιση της;

Η βασική θεραπεία που χρειάζεται είναι αντιφλεγμονώδη φάρμακα για μια περίοδο τουλάχιστον 6 εβδομάδων, και ξεκούραση. Ο υπερθυρεοειδισμός δεν χρειάζεται φάρμακα καθώς είναι αποτέλεσμα της φλεγμονώδους καταστροφής του αδένα και υποχωρεί σταδιακά. Αν υπάρχουν έντονα συμπτώματα όπως ταχυκαρδία και τρέμουλο, τότε μπορεί να χρειαστεί θεραπεία με φάρμακα που μειώνουν τους καρδιακούς παλμούς (β-αναστολείς) για μικρό διάστημα. Κάποιες φορές, αν ο πόνος είναι πολύ έντονος και υπάρχουν έντονα συμπτώματα πυρετού και κακουχίας, μπορεί να χρειαστεί η χορήγηση στεροειδών φαρμάκων (κορτιζόνη) για να μειωθεί η φλεγμονή πιο γρήγορα. Αν η θεραπεία διακοπεί απότομα ή δεν γίνει σταδιακή μείωση των φαρμάκων, μπορεί να έχουμε υποτροπή της θυρεοειδίτιδας με τα ίδια συμπτώματα.
Σχεδόν όλοι βελτιώνονται κλινικά με την έναρξη της θεραπείας και συνήθως ο θυρεοειδής επιστρέφει στο φυσιολογικό μετά από 2-3 μήνες. Την πρώτη φάση του υπερθυρεοειδισμού μπορεί να ακολουθήσει μια φάση υποθυρεοειδισμού (υπολειτουργίας του αδένα), λόγω της καταστροφής του αδένα από την φλεγμονή, με συμπτώματα κόπωσης, δυσκοιλιότητας, αύξησης στο βάρος, υπνηλία. Στην φάση αυτή θα πρέπει να γίνουν και πάλι κατάλληλες εξετάσεις για την λήψη θεραπείας. Σε ορισμένες περιπτώσεις η φάση του υποθυρεοειδισμού μπορεί να είναι μόνιμη και να χρειάζεται θεραπεία υποκατάστασης με θυροξίνη δια βίου.

Καρκίνος θυρεοειδούς

Πως εμφανίζεται ο καρκίνος του θυρεοειδούς;

Ο καρκίνος του θυρεοειδούς μπορεί να παρουσιαστεί με τη μορφή μικρών ογκιδίων ή όζων του θυρεοειδούς ή/και διογκωμένων τραχηλικών λεμφαδένων. Οι περισσότεροι όζοι είναι καλοήθεις. Ένα μικρό ποσοστό (7%-15%) μπορεί να κρύβει καρκίνο.

Ποιός έχει αυξημένο κίνδυνο να αναπτύξει καρκίνο θυρεοειδούς;

Γνωστοί παράγοντες κινδύνου για τον καρκίνο του θυρεοειδούς είναι:

• Η θεραπευτική ακτινοβολία στο κεφάλι και τον λαιμό, ιδιαίτερα σε παιδική ηλικία
• Το ιστορικό έκθεσης σε ιονίζουσα (ραδιενεργό) ακτινοβολία
• Το οικογενειακό ιστορικό καρκίνου του θυρεοειδούς
• Όζος του θυρεοειδούς που αυξάνεται γρήγορα σε μέγεθος ή είναι καθηλωμένος στους παρακείμενους ιστούς
• Η ηλικία, πριν τα τριάντα έτη και μετά τα εξήντα έτη
• Σημεία και συμπτώματα όπως, πόνος στην περιοχή του θυρεοειδούς, βήχας, αλλαγή στη χροιά της φωνής, τραχηλική λεμφαδενοπάθεια.

Τα άτομα που έχουν κάποιον γνωστό παράγοντα κινδύνου δεν παρουσιάζουν πάντα καρκίνο, ενώ, στις περισσότερες περιπτώσεις, δεν φαίνεται να υπάρχει κάποιος γνωστός παράγοντας κινδύνου. Για το λόγο αυτό, αν βρεθεί κάποιος όζος στον θυρεοειδή, χρειάζεται παρακολούθηση.

Πως γίνεται η διάγνωση;

Η εξέταση που μπορεί να δείξει με μεγάλη ακρίβεια αν ένας όζος του θυρεοειδούς, με ύποπτα υπερηχογραφικά χαρακτηριστικά, είναι κακοήθης είναι η παρακέντηση με λεπτή βελόνη (FNA). Με την μέθοδο αυτή και χρησιμοποιώντας ως οδηγό το υπερηχογράφημα, τοποθετούμε μια πολύ λεπτή βελόνη μέσα στον όζο και παίρνουμε κύτταρα ή υγρό τα οποία στη συνέχεια εξετάζονται στο μικροσκόπιο.

Ποιοί είναι οι τύποι καρκίνου του θυρεοειδούς;

Ο πιο συχνός τύπος (80% των περιπτώσεων) είναι το θηλώδες καρκίνωμα. Τυπικά αναπτύσσεται πολύ αργά και μπορεί να υπάρχει για πολλά χρόνια χωρίς κανένα σύμπτωμα. Είναι συχνότερος στις γυναίκες σε σχέση με τους άνδρες (2,5:1) και η πιο συχνή ηλικία διάγνωσης είναι τα 30-50 χρόνια. Κάποιες φορές μπορεί να επεκταθεί τοπικά στο λαιμό, κυρίως στους λεμφαδένες γύρω από τον θυρεοειδή. Σπάνια μπορεί να κάνει μεταστάσεις στους πνεύμονες και τα οστά. Αν η διάγνωση γίνει όταν ο καρκίνος είναι μικρός και περιοριζόμενος στον θυρεοειδή, η ίαση είναι σχεδόν 100%.

Ο δεύτερος πιο συχνός τύπος καρκίνου του θυρεοειδούς είναι το θυλακιώδες καρκίνωμα (10-15% των περιπτώσεων). Σπάνια κάνει μεταστάσεις στους λεμφαδένες αλλά μπορεί να κάνει μετάσταση στους πνεύμονες ή τα οστά. Είναι πιο συχνός στις γυναίκες (3:1) και η τυπική ηλικία εμφάνισης είναι τα 40-60 χρόνια. Αν η διάγνωση γίνει νωρίς και ο καρκίνος είναι περιορισμένος στον θυρεοειδή τότε η πιθανότητα ίασης είναι σχεδόν 95%. Στις μεγαλύτερες ηλικίες η πιθανότητα ίασης ελαττώνεται.

Το μυελώδες καρκίνωμα είναι ένας σχετικά σπάνιος τύπος καρκίνου του θυρεοειδούς (περίπου 5 % των περιπτώσεων). Αυτός ο τύπος καρκίνου μπορεί συχνά να είναι κληρονομικός και όταν ανακαλυφθεί χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή και παρακολούθηση καθώς μπορεί να αναπτυχθεί και σε άλλους συγγενείς πρώτου βαθμού. Και αυτός έχει καλή πρόγνωση αν ανακαλυφθεί νωρίς και δεν έχει επεκταθεί εκτός του θυρεοειδούς (90% δεκαετής επιβίωση), η οποία όμως μειώνεται αν έχουμε επέκταση στους λεμφαδένες (70% δεκαετής επιβίωση) και ακόμα περισσότερο αν επεκταθεί στο ήπαρ, τον εγκέφαλο ή τα οστά (20% δεκαετής επιβίωση).

Τέλος, υπάρχει το αναπλαστικό καρκίνωμα του θυρεοειδούς το οποίο είναι σπάνιο (1-2% των περιπτώσεων) αλλά ιδιαίτερα επιθετικό. Συχνά υποτροπιάζει και η επιβίωση δεν είναι μεγαλύτερη του ενός έτους. Είναι πιο συχνό σε μεγάλες ηλικίες, άνω των 65 ετών, και εμφανίζεται πιο συχνά σε άνδρες.

Ποιά είναι η θεραπεία του καρκίνου του θυρεοειδούς;

Η θεραπεία διαφέρει ανάλογα με τον τύπο του καρκίνου και το αν έχει επεκταθεί εκτός του θυρεοειδούς. Οι βασικές αρχές της θεραπείας είναι:

Νο 1 και πολύ βασικό η σωστή χειρουργική αντιμετώπιση. Αν η παρακέντηση είναι ύποπτη ή διαγνωστική για καρκίνο θυρεοειδούς, τότε θα πρέπει να αφαιρεθεί όλος ο θυρεοειδής αδένας (ολική θυρεοειδεκτομή). Κατά τη διάρκεια της επέμβασης μπορεί να αφαιρεθούν και οι γειτονικοί στον θυρεοειδή λεμφαδένες. Οι επεμβάσεις αυτές πρέπει να γίνονται από εξειδικευμένους χειρουργούς καθώς στην περιοχή του θυρεοειδούς βρίσκονται ευαίσθητα νεύρα, αγγεία και οι παραθυρεοειδείς αδένες που ελέγχουν το ασβέστιο στο αίμα.Μετά την αφαίρεση του θυρεοειδούς χρειάζεται να λαμβάνει κανείς υποκατάσταση των ορμονών του θυρεοειδούς δια βίου.

Θεραπεία με ραδιενεργό ιώδιο: Ο θυρεοειδής χρησιμοποιεί ιώδιο για την λειτουργία του. Η θεραπεία αυτή βασίζεται στην λήψη μιας ποσότητας ραδιενεργού ιωδίου έτσι ώστε να καταστραφεί οποιοδήποτε υπόλειμμα θυρεοειδικού ιστού έχει παραμείνει μετά το χειρουργείο. Το ραδιενεργό ιώδιο μπορεί ακόμα να «σκοτώσει» κύτταρα καρκινικά που έχουν ξεφύγει σε άλλα σημεία του σώματος. Η θεραπεία αυτή μπορεί κάποιες φορές να χρειαστεί επανάληψη αν υπάρχουν σημάδια υποτροπής του καρκίνου.

Εξωτερική ακτινοβολία σπάνια μπορεί να χρειαστεί αν έχουμε να αντιμετωπίσουμε έναν πολύ μεγάλο καρκίνο που δεν μπορεί να αφαιρεθεί χειρουργικά. Επίσης, η χημειοθεραπεία δεν χρειάζεται συνήθως στον καρκίνο του θυρεοειδούς εκτός από τις περιπτώσεις αναπλαστικού καρκίνου ή σε περιπτώσεις με μεγάλη επέκταση.

Τι πρέπει να ρωτήσω τον ιατρό μου;

• Τι τύπο καρκίνου έχω;
• Τι θεραπεία θα χρειαστώ;
• Ποιοι είναι οι κίνδυνοι και τα πλεονεκτήματα κάθε θεραπείας;
• Τι παρακολούθηση θα χρειαστώ και για πόσο;
• Τι άλλο πρέπει να προσέχω;